მაჰმადიანი მესხების რეპატრიაცია – საუკუნის პრობლემა

1999 წელს საქართველომ ევრო საბჭოში შესვლისას   მაჰმადიანი მესხების სამშობლოში დაბრუნების ვალდებულებაც იკისრა.

ვალდებულების თანახმად, რეპატრიაციის პროცესი 2002 წელს უნდა დაწყებულიყო და 2011 წლისთვის დასრულებულიყო. 2005 წელს საქართველოში მიმდინარე პრობლემებიდან გამომდინარე, ევრო საბჭომ ახალი რეზოლუცია მიიღო, რომლითაც რეპატრიაციის დასრულება 2013 წლამდე გადაიდო. პროცესი ნელა მიმდინარეობს. ამას ხელს უწყობს  საზოგადოების დამოკიდებულებაც, რომლთა ნაწილიც   მაჰმადიანი მესხების საქართველოში დაბრუნების საკითხს უნდობლად ეკიდება, რადგან მათში  საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის კიდევ ერთ საფრთხეს ხედავს.

მაჰმადიანი მესხების უმეტესობა, სამხრეთ საქართველოში მცხოვრები ქართველია. ისინი ოტომანთა იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს გამუსლიმანდნენ.

1944 წელს საბჭოთა ხელისუფლებამ ეს ადამიანები სამხრეთ საქართველოს რეგიონებიდან   შუა აზიის რესპუბლიკებში ჩაასახლა. ყირგიზეთი, ყაზახეთი, უზბეკეთი, უკრაინა, რუსეთი, თურქეთი, კანადა და ამერიკის შეერთებული შტატები  – ეს ის ქვეყნებია, რომელშიც  მაჰმადიანი მესხები დღესდღეობით ცხოვრობენ.

”მათი ნაწილი საკუთარ თავს ქართველებად თვლიდა და თვლის, მეორე ნაწილი – თურქებად, არსებობს მესამე, ყველაზე მრავალრიცხოვანი ნაწილიც, რომელსაც  ნაციონალური იდენტობა არ გააჩნია”, – ამბობს ისტორიკოსი მანანა ლილუაშვილი.

მისივე თქმით, 80-იან წლებში დაბრუნებული ასეული ოჯახი 1989 წელს კვლავ აიძულეს გადასახლებულიყვნენ. ეს მაშინდელმა საზოგადოებრივმა დამოკიდებულებამ გამოიწვია.

პოლიტოლოგი პაატა ზაქარეიშვილი მიიჩნევს, რომ მაჰმადიანი მესხები არავისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენენ:

”ძალიან კანონმორჩილები არიან. სადაც ცხოვრობენ იმ რაიონში, როგორც წესი კრიმინოგენური ვითარება ჩვეულებრივზე ერთი-ორად დაბალია”.

რაც შეეხება საქართველოს სახელმწიფოს ვალდებულებას  მაჰმადიანი მესხების რეპატრიაციის შესახებ – ზაქარეიშვილს მიაჩნია, რომ ჩვენს ქვეყანას საკმარისი რესურსი აქვს იმისთვის, რომ ეს პრობლემა გადაჭრას. ის თვლის, რომ მაჰმადიანი მესხების საქართველოში დაბრუნების პროცედურა ზედმეტად გართულებულია და საქართველოში დაბრუნების მსურველები სიძნელეებს აწყდებიან.

პოლიტოლოგთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ ”აგვისტოს ომის” შემდეგ ევრო საბჭომ მით უმეტეს არ უნდა მოსთხოვოს საქართველოს ვალდებულების შესრულება. ყურადღებას იმაზეც ამახვილებენ, რომ ევრო საბჭოს რუსეთისთვის აფხაზეთსა და სამაჩაბლოში დევნილების დაბრუნებაზე ვალდებულება არ დაუკისრებია.

”ჩვენთვის არავის არაფერი დაუვალდებულებია.  საქართველომ თავად აიღო  ეს ვალდებულება. მას სურდა რომ ევროსაბჭოში სომხეთსა და აზერბაიჯანზე ადრე შესულიყო. მოგვეთმინა ერთი წელი, შევსულიყავით სომხეთთან და აზერბაიჯანთან ერთად და არავინ არაფერს დაგვავალდებულებდა. რუსეთს არაფერი აუღია თავის თავზე, შესაბამისად არც არაფერს შეასრულებს და ვერც ვერავინ მოედავება”, _ აღნიშნავს ზაქარეიშვილი.

ის თვლის, რომ თუ სახელმწიფო დაკისრებულ ვადაში ვალდებულებას ვერ ასრულებს  სანქციების დაკისრებას ჯობს გადავადება ითხოვოს. მაჰმადიანი მესხები

თიკო ნერგაძე

This entry was posted in საზოგადოება. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s